۞ عربي     ۞  Kurdi     ۞  Deutsch    ۞ English

 

 ۞  Nûçe

 ۞  Daxuyanî

 ۞  Nivîsar

 ۞  Hevdîtin

 ۞  Mûzîk

 ۞  e.pirtûk

 ۞  Wêje û huner

 ۞  Lînk 

 ۞  Têkilî

 ۞  Erşîf

 
Google

 
 

Nivîsar

 

Kerkûk Kurd Û Tirk(MEN)

 
 

Metînê Kewê Dilxêrî

Ji Çapemenîya Tirkîye Çend Jêgirtin

Serokwezîrê Tirkiye R.Tayyîp Erdogan, li ser pirsgirêka Kerkûkê axifî û gotî bû; “Kerkûk bajarê Tirkmenan e, kurd gelheya(nîfûs) Kerkûk gûherandî ye dike bajarê Kurd û ji bo wî em encama referandûma Kerkûkê ji niha ve napejîrinin(qebûlnakin).”

Lêbelê wan raveyan ne tenê ya serokwezîr e. Her çapemenîya tirk, weşanên T.V.yên tirk, nûçe û dengûbasên wan û her nivîskarên wan(ê nijadperest in) jî wekî devhev êrîşê kurdên başûr û tevî kurd dikin.

Tirkîye û Cepheya Tirkmen

Ev jî xuya ye serokê Cepheya Tirkmenan ya Îraqê Sadettin Ergeç jî her tim tê tirkîyê û rave û daxuyanî dide weşan û çapemenîyan. Mixabin her xeberdana wî de nijadperestî û dijminatîya kurd heye.

 

Li hefteya borî jî weha got; “kurd mafê me binpê kirîye û nade. Sedhezar pêşmerge jî ligel çekên xwe li Kerkûkê amade ne ji bo qirqirina tirkmenan!”

 

Mafê Kurdên Tirkîye û Mafê Tirkmenan

Ez ji wir dipirsim, ey serokê Cepheya Tirkmen! Hukumeta Herema Kurdistanê her mafê we û heqê we da ye û xistîye nav zagonê û hûn doza çi dikin? Tu her dem dibêjî; “Kurd mafê me û keda me nade.” Ey qijiko, ji alîya kurd mafê(keda) we hatîye dayin, sedûyekê(%1ê) tirk bo kurdên xwe(kurdên bakûr) vê mafê ne da ye…!

 

Di Başûrê Kurdistanê de zimanê tirkmenan hatiye qebulkirin û di dibistanan de zimanê wan tê perwerde kirin û TV.ya wan bi zimanê wan heye. Di nav zagona Tirkîyê de jî ti mafê zimanê kurd tine û di dibistanan de kurd û zimanê wan hê jî nayê qebulkirin.

 

Hûn jî wekî kurd ji destê Sedamê zalîm, zilm û êş kişandin, wê demê çima dengê we nedihat? Û kurd we diparêzine û her mafê we dide û heta niha kesekî kurd, we zilm û zordestî nekirîye û çima niha dibêjî; “pêşmerge ji bo kuştina me amade ye?”

 

Panêla Kerkûkê 2007 Li Tirkîyê

Îro(15.01.2007) jî Sadettin Ergeç li Tirkiyê Panêla Kerkûkê 2007 li dar xist. -Beşdarê vê panelê de Ereb, Şîa û zêdehî jî Tirkmen hebû. Balkêş e hîç kurd ne bû!?-

 

Sadettin Ergeç di vê panelê de jî kerha xwe nişan da. Got; “kurd ji bo nift(petrolê) bajarê me dixwaze.”

 

Disa îroyin mêvana kanala TRT2yê beşdarvanên vê panelê bûn. Çend kes ya Endama Civata Bajarê Kerkûkê bû. Jale Neftçi got; “di hilbijartinê ne rast de Mistefa Ebdulrehman bû Parêzgarê Kerkûkê. Em êdî nikarin derkevin kolan û derve. Ewlehî bo me ne ma ye.” Hasan Turan jî endama cıvata bajarê kerkûkê ye wiha got; “serbazên pêşmerge jî zextê me dikin kû bila em koçber bin.”

 

Belê di wan heyv û mehan de em li Tirkiyê mixabin wek tirk çapemenîya wan temaşa dikin û di bandora şaşî û şêwîn de diminin. Mîna dijminatî êrîşî kurdên başûr dikin. Ev êrîş ne tenê li ser bajarê qedim ya kurd ê Kerkûkê ye. Birêz serokê Herema Kurdistanê Kek Mesud Barzanî re, birêz serokkomarê Îraqê Mam Celal Talebanî re, azadbûna başurê Kurdistan re, xebata wan û hwd. re êrîşek ne dirust û ne baş dikin…

 

Mixabin êrîşa wan zêdehî bêrûmet û binpêkirin e. Ji kurd dikerihîn, birastî jî ji xwe dikin kerihandin.

 

Nikare Têkeve Başûrê Kurdistanê

Wezîrên Tirkîyê û koordînatorê Edîp Başer jî dibêjin; “em dikarin ligel artêşên xwe ve bikevin Bakurê Îraqê.”

 

Dewleta Tirk ji berê heta niha dixwaze bikeve bakûrê Îraqê. Di her firsendê de wisa dibêjin. Hêncetê wan zehf e. Pirsa Tirkmenan, pirsa Kerkûkê, pirsa Çiyayê Qendîlê û azadbûna başûrê kurdistanê ji bo wan xêza sor e.

 

Li gor min tirkîye nikare têkeve sînora din. Çimkî Tirkîye endamê NATOye. Endamek NATO bê rêdan nikare axek din dagirker bike. Li alîyekî din Tirkîye keşeya Qîbrîsê hê jî çareser nekirî ye. Ji bo wî nikare pirsgirêka Kerkûkê çareser bike. Çend meh e di çiyayê qendîlê de şer û pevçûn tine û tirk çima biçe û welatan re ji bo wî çi bersiv bide? Tirkîye disa nikare bikeve başurê, ji ber ku, tirkîye dixwaze endamê yekîtîye ewropa bibe û krîtera zagonên Kopenhag jî qebûl kirîye.

 

Ji bo wî tirkîye cesaret nake. Heger bike jî di welatê wî de jî pirsa kurd heye û tirkîye dizane ku kurdên bakûr jî di vê bûyerê de alîkarîya başûr bike.

 

Gotinên Lawaz û Siyasî

Her kesek dizane wan gotinan ne rast e. Ev armanca vegotinan tenê politîk û sîyasî ye. Dixwazin çavên kurd bitirsinin û tirkmenan re tiştan bikarbinin û kurd re karên hindik bikarbinin. Başur dizane ku heta tirkiye pirsgirêka kurdên xwe çareser neke, nikare xwedî çareserê karên hûndirê Îraqê bibe.

 

Rast e, Tirkiye pirsgirêka kurdên xwe çareser nekirîye, çawa pirs û keşeya tirkmen çareser bike? Kî bawerî wan bike?

 

Rewşa Demografik

Ergeç di panêla kerkûkê de wekî Erdogan dom dike û dibêje; “kurd hezaran kes anîye û niştecihê kerkûkê kiriye. Kurdan nîfûs û hejmara kerkûkê xirab kirin û kerkûk kirin bajarê kurd.”

 

Di dema diktatora Sedam de rewşa demografik a kerkûkê hat guherandin. Hezaran malbatên kurd ji alîya Sedamê zalim ve hatîbû koçberkirin. Hezaran jî hatîbû kuştin. Di vê demê de çima dengê kesê nehatî bû?

 

Niha jî tenê nîvê koçberbûyînan hatî ye. Ya dinan jî wenda bûne. Kurd tenê mafê xwe digere ew jî tawan dibe.

 

Di zagonên 140 ya Îraqê de jî heye ku kurdên ji kerkûkê koçberbûyî dubare vekêşe bajarên xwe. Ev biryar di zagona bingehin de jî heye.

 

Vegotina Tirkmen û Tirkîye Ne Rast e

Tirkîye û tirkmenan dibêjin Kerkûk bajarê Tirkmen e. Ev gotin ne rast e. Kerkûk ji kevnê heta niha bajarekî kurdistanî bû ye. Bajarê kurdê dîrokî ye. Hejmarê kurd û nifûsa kurd jî di vê demê de jî herî zêde bû ye. Ev dokumen jî ev rastîya nişan dide.

 

Kerkûk Bajarê Kurd e

Dokumentên dîrokî ya tirkan dike peyitandin(ispatkirin), Kerkûk ji berê ve bajarekê kurd bû ye. Di “Kamûs’ul-A’lam” de bi şêweyekî gelek eşkere tê xuya kirin ku Kerkûk bajarekî Kurdistanê ye. Ev Kamûs’ul-A’lam ji alîyekî tirk ve di sala 1889an de hatîyê çêkirin. Di vê xebatê de li ser beşa Kerkûkê weha hatiye nivîsin; “Kerkûk 160 km dûrê bajarê Kurdistanê Mûsilê ye. Kerkûk li rojhilatê başurê Mûsilê, li bin rêzegiran, li ber deşteke firek e û navenda sancaxa Şehrezorê ye. Runiştvanên bajêr 30.000(sî hezar) in. Di bajêr de keleh, 36 mizgerft, 7 medrese(dibistan), 15 tekye û zavîye, 12 xan, 1282 firoşgeh û dikan, 8 hemam hene. Li ser çem pirek, 18 dibistan(mektep), 3 dêr, 1 kenîşte(sînagog), heye. Ji rûniştvanan li çarê sê 4/3 kurd in. Yên din jî tirkmen û ereb in. Li bajêr 760 cihû û 460 keldanî hene.”

 

Sedûhejdeh(118) sal berê jî xûya ye Kerkûk şarek kurd e. Kêmzêde bistûsê hezar(23.000) kurd hebû ye lêbelê hetanî heft hezar(7.000) jî Tirkmen, Ereb, Asûrî, Keldanî û Ermen hebû ye.

Belê hat xuyakirin ku Kerkûk bajarek kurd e.

Gotîna hejmara tirkmen zêde ye ev jî ne rast e.

 

Li hilbijartina Îraqê jî ev jimare hat holê. Kurdên Kerkûkê heft heyşt parlamantêr şand parlementoyê lêbelê Tirkmen jî tenê kesek şiyand. Yanê dengdan jî îspat û peyt kir ku hejmarê kurd herî zêde ye. Û bajar şarekî kurd e.

Tirkmen Mêvan e

Tirkmen ji eslê xwe ne Mezopotamî û ne jî Rojhilata Navîn e. Dema Osmanîyan welatên rojhilata navînê dagir kirin, wê çaxê koçber tirkmenan anî wan deran. Tirkmen di nav me de mêvan in. Kurd mirov e ku mafê mêvan binpê nekirî ye. Wek mirov têkîlî bû ye. Mixabin Tirkmenan jî, ji derve hatîye navbera kurdan û cihê wan re xwedîtî dike.

Çareserî

Pêwîst e mirov pêşî xwe binêre û paşê yekî din re binêre. Mirovan xeletîya xwe çareser neke çawa xeletîya kesê din çareser bike.

Gere Tirkîye pêşî di welatê xwe de çareserîya pirsgirêka kurd bike û mafên netewa kurd bide.

 Pirsa Qîbrîsê miheqek çareser bike.

Paşê keşeya komkujîya Ermenîyan çareser bike û paşê belkî dest bavêje çareserîya Kerkûkê.

Çareserîya wî ya ji bo Kerkûkê misoger biratî ye. Feraset û têgih e. Ji bo kurd re rêz derketin û hinek hezkirin e. Çareserîya giran qebûlîya mafên kurd e.

Wezîr û serokwezîrên dinya diçe seredana Kurdistana Federal dike û balyozê tirkîye ji bexdayê naçe hewlêrê. Ji bo çi naçe? Ji cîhanê tê qebûlkirin ku serokkomarê Îraqê birêz Celal Talebanî ye, mixabin tirkîye hê jî qebûl nake. Dibêje; “çima kurd serokkomar dibe?”

Divê tirkîye û tirkmen dev ji dijminatî berde û kurd ve têkîlîyek biratî çêbike. Hinek bawerî kurd re bine. Heger rewşa Îraqa îro qebûl bike dibeku gavek mezin tê avitin.

 

info@kurdroj.com

 
 
 

۞
۞۞
۞
۞۞
۞

 


©www.kurdroj.com
Vebûna malperê 21.06.2005