Serokê Kurdistanê rapora Baker-Hamilton qebûl nake

Kurdroj-Kurdistan
Piştî belavkirina rapora Baker-Hamilton di derbarê Iraq û rojhilata navîn de serokê Kurdistanê Mesûd Barzanî daxuyaniyek belav kir û ew bi tundî rexne kir.
Li gora rojnameya XEBAT ya PDK, Barzanî di wê daxuyaniya xwe de çend xalan wiha rêz dike:
1- Nehatina Komîteya Backer-Hamilton a Kurdistanê sedem çi dibe bila bibe, kêmasiyeke mezin di nirxandina raporê de peyda kiriye ku wê bawerîpêanîna xwe wenda kiriye.
2- Di pêşniyara hejmara 26ê de Gruba Xebatê doza guhertina destûrê a bi beşdariya pisporên Neteweyên Yekbûyî kiriye. Hemî guhertinên li ser destûra Îraqê divê di çarçoveya vê mekanîzmayê de bin ku di destûrê de hatine diyarkirin. Destkariyeka ji bilî vê hebe em red dikin û divê hemû alî baş bizanibin ku yekîtiya axa Îraqê bi qebûlkirin û pêrebûna vê destûre ve girêdayî ye.
3-Di pêşniyara hejmara 28ê de hatiye diyarkirin ku hatiniya neftê têkeve destê desthilatdariya hukumeta navendî û li gor hejmara runiştiyan jî bê parvekirin. Her weha goya desthilata herêmê ya li ser bîrên neftê yên nuh li gel pêvajoya aştiya niştimanî ne li hev e. Li hemberî vê pêşniyariyê, em pêrebûna xwe bi destûra nuha dubare dikin ku rêya çareseriyêka lêhatî dîtiye û em her awe guhertin û desttêwerdanên din red dikin.
4-Di pêşniyara hejmara 30ê de li ser mesela Kerkûkê behsa guhertina plana cîbicîkirina madeya 140 tê kirin û daxwaz tê kirin ku çareserkirina vê pirsê jî têkeve ser milê grûba navdewletî ya piştevaniya Iraqê.
Raya me ew e ku destûrê mekanizm û mudetê cîbicîkirina madeya 140ê diyar kiriye û ev kêmtirîn tişt e kurd pê razî bûne. Ji bo vê çendê, her paşdexistineke cîbicîkirina madeya 140ê talûkeyek pirr mezin e, bi tu awayî ev ji alî gelê Kurdistanê ve nayê qebûlkirin.
5- Di raporê de giringî bi bihêzkirina hukumeta navendî û lawazkirina desthilata Herêma Kurdistanê hatiye dayin ku ev bi xwe li hember prensîbên federalizm û wê destûrê ye ku weka bingehekê Îraqa nû li ser hatiye damezirandin. Em li vê derê dubare dikin ku awayê federalîzmê take rê ye ji bo parastina yekîtiya Iraqê.
6 –Di çend ciyên raporê de berjewendî û gazinên dewletên cîranên Iraqê li ber çav hetiye girtin û doza zêdekirina rola wan hatiye kirin. Em welê dizanin ku ev li dijî berjewendîya gel û axa Iraqê ye. Bi taybetî li dijî berjewendiyên gelê Kurdistanê ye, destavêtina nav kar û barên Îraqê ye.
7- Di çend madeyên raporê de ên wek pêşniyariya hejmarên 27 û 35an de doza wê hatiye kirin ku ew aliyên li dijî pêvajoya siyasî bûn û karên tundîtî jî kirine, bên efûkirin û razîkirin bi riya beşdarîkirina wan di hukûmet û desthilatê de ku ev jî li gor boçûna me, li dijî berjewendiyên piraniya xelkê Iraqê û pêvajoya demokrasiyê ye.
8- Li gel spasî û pêzanînên me ên ji bo serokê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê George. W. Bush û îdareya Amerîkayê li ser hilweşandina rejîma pêşiyê û hewldanên ji bo avakirina Îraqeka anû, tê dîtin ku komîteya Backer –Hamilton çend pêşniyarên ne maqûl û nebikêrhatî pêşkêş kirine goya alikariya Amerîkayê dikin ji bo derketina ji vê tengavê. Eger bi van bahaneyan bê xwestin ev pêşniyariyên nelirê li ser me bên ferzkirin, em jî bi navê gelê Kurdistanê radigihînin ku ew li dijî destûr û berjewendiya Kurdistan û Iraqê ne û em wan qebûl nakin.
9- Ev rapor li dijî wan axaftinên birêz James Backer e ku bi telefonê ragihandibû min û diyar kiribû ku teybetmendiya Herêma Kurdistanê li berçav hatiye girtin.
Her çiqas beriya belavkirina raporê me bîr û baweriyên Kurdistanê jî ji wan re diyar kirin, lê mixabin Komîteyê hîç giringiyek nedaye nemeyê û ew nexwendiye jî.
Di dawiyê de em dibêjin ku, bi hîç awayekî ew rapor me girê nade ku dixwaze pêvajoya demokrasiyê û destkevtiyên gelên Îraqê bi giştî û gelê Kurdistanê bi teybetî vala derxe, bi taybetî pîştî hilbijartinan û wê destûra ku ji bal % 80yê gelê Iraqê hatiye qebûl kirin, civaka navnetewî û beriya hemîyan jî DYAyê piştgirî dayê.
Berî wê ku pirsgirêkên Iraqê ji bal xelkê ve bên çareserkirin bila xwedîyên Iraqê ji bo lihevhatina nistimanî bên ba hev. Em dozê li hemî hêzên iraqî dikin, yên ku bawerîya wan bi pêvajoya siyasî, destûr, Iraqa federal û demokratîk heye, gavên bingehîn ji bo çareseriya pirsgirêkan bavêjin, da ji çareserî pêşniyarên hêzên herêmî û cîhanî rizgar bibin.